Χορήγηση αδείας άρθρου 45 ν.4808/2021 - Ορισμός μονογονεϊκών οικογενειών

Σε συνέχεια ερωτημάτων συναδέλφων σχετικά με τον ορισμό της μονογονεϊκής οικογένειας και την εφαρμογή των σχετικών ευεργετικών διατάξεων του άρθρου 45 του ν.4808/2021 καθώς και τον αντίστοιχο ορισμό στο π.δ. 11/2021(μεταθέσεων) πληροφορούμε ότι στην ισχύουσα νομοθεσία δεν υπάρχει ενιαίος ορισμός ώστε να γίνεται αναδρομή κάθε φορά που μία νέα διάταξη αναφέρεται σε αυτούς. Σε κάθε περίπτωση όμως είτε συνάγεται από την κείμενη νομοθεσία είτε αναφέρεται ξεχωριστά καταλήγουμε στο γενικά αποδεκτό συμπέρασμα ότι η ειδοποιός διαφορά ενός μονογονέα από ένα μη μονογονέα να έγκειται στο αν υπάρχει δεύτερος γονέας που να ασκεί ή όχι τη γονική μέριμνα .

Κατά τη Γνωμοδότηση 205/2019 του Ε΄ Τμήματος του ΝΣΚ, η οποία έχει γίνει αποδεκτή από τον Υπουργό Εσωτερικών, «Ο υπάλληλος που υπηρετεί στο Δημόσιο και είναι διαζευγμένος γονέας που ασκεί αποκλειστικά την επιμέλεια ανηλίκου τέκνου μετά του οποίου κατοικεί, καθώς και ο υπάλληλος, γονέας ανηλίκου τέκνου γεννημένου εκτός γάμου, ο οποίος ασκεί αποκλειστικά την επιμέλεια του τέκνου μετά του οποίου κατοικεί, περιλαμβάνονται στην έννοια του μονογονέα»

Επίσης ιδίως για τους δικαιούχους της άδειας για μονογονεϊκές οικογένειες του άρθρου 45 του ν. 4808/2021 το Υπουργείο Εργασίας & Κοινωνικών Υποθέσεων έχει εκδώσει την αριθμ. Πρωτ. 107342 /14-11-2022 Εγκύκλιο (ΑΔΑ: ΡΒΖΩ46ΜΤΛΚ-ΚΒΠ) με την οποία αναλύοντας την νομική διάσταση του θέματος απολύτως τεκμηριωμένα επικαλούμενο (ενδεικτικά): α) τις παραγράφους 1 και 3 του άρθρου 21 του Συντάγματος, β) την προαναφερόμενη Γνωμοδότηση205/2019 του Ε΄ Τμήματος του ΝΣΚ, γ) τις διατάξεις του Α.Κ. για τη γονική μέριμνα και την επιμέλεια των τέκνων, όπως τροποποιήθηκαν και ισχύουν από τις διατάξεις του ν. 4800/2021 δ) ότι η έννοια της γονικής μέριμνας είναι ευρύτερη της επιμέλειας των τέκνων και συμπεριλαμβάνει αυτήν, αποφαίνεται ότι «ο γονέας, ή τρίτο πρόσωπο, που του έχει ανατεθεί η κατ’ αποκλειστικότητα άσκηση της γονικής μέριμνας του προσώπου του τέκνου/παιδιού με δικαστική απόφαση, καθώς και ο γονέας στον οποίο έχει ανατεθεί η κατ’ αποκλειστικότητα άσκηση της επιμέλειας του προσώπου του τέκνου του με δικαστική απόφαση ή με έγγραφη συμφωνία, ή με ψηφιακή δήλωση του άρ. 1441 του ΑΚ, ως ισχύει, λύσης του γάμου ή του συμφώνου συμβίωσης, ή σε περίπτωση διακοπής της συμβίωσης των συζύγων ή των μερών του συμφώνου συμβίωσης, ή ακύρωσης του γάμου, ως ορίζεται κάθε φορά από τις σχετικές διατάξεις η ρύθμιση των θεμάτων αυτών, τελεί εν τοις πράγμασι υπό τις ίδιες συνθήκες με τον χήρο ή άγαμο γονέα που έχει την επιμέλεια του τέκνου, κατά το άρθρο 45 του ν. 4808/2021, ως προς τις επαυξημένες υποχρεώσεις που έχει για την καθημερινή και αποκλειστική επιμέλεια της ανατροφής, την επίβλεψη, τη μόρφωση και εκπαίδευσή του, αλλά και τα επείγοντα και άμεσα ζητήματα που άπτονται της σωματικής, ψυχικής και πνευματικής υγείας του παιδιού.»

Συνοψίζοντας δε ότι «η ορθή ερμηνεία της διάταξης του άρθρου 45 του ν. 4808/2021 είναι ευρύτερη της στενής γραμματικής διατύπωσης αυτής, προκειμένου να ανταποκρίνεται στον σκοπό της, και καταλαμβάνει, ως δικαιούχους της άδειας των μονογονεϊκών οικογενειών, τους εργαζόμενους γονείς, ή τρίτα πρόσωπα, που τους έχει ανατεθεί η κατ’ αποκλειστικότητα άσκηση της γονικής μέριμνας του προσώπου του τέκνου/παιδιού με δικαστική απόφαση, καθώς και τους γονείς στους οποίους έχει ανατεθεί η κατ’ αποκλειστικότητα άσκηση της επιμέλειας του προσώπου του τέκνου τους, με δικαστική απόφαση ή με έγγραφη συμφωνία λύσης του γάμου ή του συμφώνου συμβίωσης, ή σε περίπτωση διακοπής της συμβίωσης των συζύγων ή των μερών του συμφώνου συμβίωσης, ή ακύρωσης του γάμου, ως ορίζεται κάθε φορά από τις σχετικές διατάξεις η ρύθμιση των θεμάτων αυτών.»

Όσον αφορά το π.δ. 11/2021 (μεταθέσεων), για το σκοπό του κοινωνικού κριτηρίου της οικογενειακής κατάστασης, «γονείς μονογονεϊκών οικογενειών νοούνται οι γονείς που είναι άγαμοι, ή χήροι και έχουν τη γονική μέριμνα και επιμέλεια ενός τουλάχιστον τέκνου». Όμως στην εξουσιοδοτικής διάταξη έκδοσης του (ν.4504/2017) δεν υπάρχει σχετικός ορισμός και η αναφορά γίνεται ευρύτερα σε μονογονεϊκές οικογένειες, προφανώς υπό το πνεύμα της ιδιαιτερότητας και των αυξημένων βαρών που έχει ακόμα και ο νομικά χαρακτηρισμένος μονογονέας.

Συνεπώς ο ορισμός της δεν μπορεί να εκ φεύγει της κοινής νομικής αντίληψης, το αίσθημα δικαίου και τον τρόπο που ένας μέσος, συνετός νομικός (ή πολίτης) θα αντιλαμβανόταν τη συγκεκριμένη κατάσταση.

Οι Υπηρεσίες είναι υποχρεωμένες να αποδεχτούν και να εφαρμόσουν την νομοθεσία μη αποδίδοντας αυθαίρετες και κατά το δοκούν ερμηνείες.

Είναι διαχρονικά προβληματικό να απαιτείται η έκδοση «ειδικών» διατάξεων προκειμένου να τυγχάνουν εφαρμογής και για τα στελέχη του Λιμενικού Σώματος Ελληνικής Ακτοφυλακής (Λ.Σ-ΕΛ.ΑΚΤ) ευεργετικών διατάξεων που συμπεριλαμβάνουν όλους τους εργαζομένους της χώρας, ιδιωτικούς και δημοσίους υπαλλήλους, και ιδίως όταν αυτές αφορούν την προστασία της οικογένειας και να μην αναγνωρίζονται καθώς δεν έχουν θεσπιστεί στο προγενέστερο και κατώτερο τυπικής ισχύος π.δ. 80/2015 «Άδειες απουσίας του προσωπικού Λιμενικού Σώματος - Ελληνικής Ακτοφυλακής» , ενώ αντιθέτως Υπηρεσίες του Λ.Σ.-ΕΛ.ΑΚΤ περικόπτουν το δικαίωμα και από τους δύο γονείς να κάνουν χρήση της άδειας παρακολούθησης σχολικής επίδοσης σύμφωνα με το π.δ. 80/2015 εφαρμόζοντας, επιλεκτικά την παράγραφο 2 του άρθρου 38 του ν.4808/2021 ζητώντας την έκδοση κοινών υπεύθυνων δηλώσεων των γονέων προς τον «εργοδότη» (Υπηρεσία) ή τους εργοδότες τους, για το ποιος γονέας εκ των δύο θα κάνει χρήση της άδειας ή, αν συμφωνούν να τη μοιραστούν, για τη γνωστοποίηση των συγκεκριμένων χρονικών διαστημάτων που θα κάνει χρήση τμήματος της άδειας ο καθένας τους. Φυσικά ούτε λόγος για την ρητή εξαίρεση που εισάγει η παρ. 3 του άρθρου 46 του ν.4808/2021 «Το παρόν Μέρος καθορίζει τα ελάχιστα όρια προστασίας των εργαζομένων και δεν θίγει ευνοϊκότερες ρυθμίσεις για τους εργαζομένους που ισχύουν από τη νομοθεσία…».

Υπενθυμίζουμε ότι με ενέργειες της Ομοσπονδία μας - Π.Ο.Λ. χορηγήθηκαν η άδειες των άρθρων 28 και 27 του ν.4808/2021, η γονική άδεια των τεσσάρων μηνών , εκ των οποίων οι δύο με αποδοχές, καθώς και την άδεια πατρότητας δεκατεσσάρων (14) εργάσιμων ημερών, με αποδοχές, η οποία λαμβάνεται κατά τη γέννηση του τέκνου (εδώ , εδώ & εδώ).

Τέλος οφείλουμε να τονίσουμε εκ νέου πως για κάθε ευεργετική διάταξη υπέρ των στελεχών του ΛΣ-ΕΛ.ΑΚΤ που εντάσσεται στο γενικό πλαίσιο των ρυθμίσεων των δημοσίων υπάλληλων δεν θα πρέπει να απαιτείται η επιπλέον νομοθετική ρύθμιση για την εφαρμογή τους αλλά μία διευκρινιστική διαταγή - οδηγία που θα καθορίζει τον τρόπο χορήγησης τους στα στελέχη του ΛΣ-ΕΛ.ΑΚΤ .

Η Ομοσπονδία μας πιστή στο δημοσιευμένο διεκδικητικό της πλαίσιο (εδώ) επιδιώκοντας την συνεργασία με το Αρχηγείο και με τους λοιπούς θεσμικούς φορείς για την προώθηση των δίκαιων αιτημάτων των συνάδελφων θα πραγματοποιήσει στο άμεσο χρονικό διάστημα συναντήσεις προκειμένου να θέσει εκ νέου εις γνώσει των αρμοδίων το «ιδιαίτερο» καθεστώς που εξαιρεί τα στελέχη του Λιμενικού Σώματος Ελληνικής Ακτοφυλακής από παροχές που λαμβάνουν το σύνολο των εργαζομένων της χώρας, με ειδική αναφορά στον αποκλεισμό από παροχές του Μέρους ΙΙΙ του ν.4808/2021 που αφορούν την ενσωμάτωση της Ευρωπαϊκής Οδηγίας 2019/1158 και τις άδειες που σχετίζονται με την προστασία της οικογένειας.

Για το ΔΣ